دستگیره درب با وجود کوچکی اندازه، نقش بسیار مهمی در کارایی درب دارد به طوری که باز و بسته کردن درب بدون دستگیره کاری سخت خواهد بود. دستگیره درب علاوه بر نقش عملکردی که دارد یک عنصر دکوراتیو برای درب محسوب میشود. تنوع بالای دستگیره از لحاظ طرح و رنگ، جنس و کارایی وجود دارد که انتخاب را برای انواع متفاوت درب با سبکهای مختلف معماری آسان کرده است. برای زیبایی و هماهنگی بین اجزا مختلف ساختمان بهتر است از دستگیرههای هماهنگ برای انواع ورودیها استفاده شده و دربهای اتاقی و سرویسی نیز کاملا یک شکل و یک رنگ انتخاب شود.
انواع دستگیره از لحاظ جنس
جنس دستگیره به متریالی گفته میشود که دستگیره توسط آن تولید شده است. در گذشته تنوعی از لحاظ جنس و طرح برای دستگیره وجود نداشت و همهی دستگیره ها تولید شده از جنس زاماک بودند. اما امروزه تنوع در طرح و رنگ و جنس دستگیره، دست شما را برای انتخاب باز گذاشته است. انواع دستگیره از لحاظ جنس عبارتند از: زاماک، برنج، آلومینیوم، آهن، چوب، برنز، استیل، شیشه و سرامیک. بعضی از متریالها برای دستگیره بیشتر جنبهی تزئینی و زیبایی دارند به عنوان مثال دستگیرههای چوبی، سرامیکی و چوبی بیشتر از نقطه نظر زیبایی مورد توجه قرار دارند.
دستگیره فولادی از مقاومترین نوع دستگیره به حساب میآید. به دلیل مقاومت و طول عمر بالای دستگیره فولادی از این دستگیره برای دربهای ورودی بیشتر استفاده میشود.
دستگیره های آلمینیومی در ردهی دستگیرههای سبک با طول عمر بالا قرار دارند، علاوه بر این دستگیرههای آلمینیومی خاصیت رنگ پذیری دارند و میتوان آنها را به رنگ دلخواه درآورد. درخشندگی دستگیره آلمینیومی از زاماک کمتر است و طول زمان به میزان اندکی دچار خوردگی میشود.
دستگیره برنزی جز دستگیرههای تزئنی دسته بندی میشود. این دستگیره در طول استفاده درخشان تر و زیباتر میشود از این جهت محبوبیت زیادی دارد. علاوه بر این دستگیرههای برنزی خاصیت آنتی باکتریال دارد و میتواند یاکتریال های سطح خود را نابود نماید.
دستگیره چوبی بیشتر کارایی زینتی دارند و نمیتوان کارایی و مقاومت سایر متریالها را از آنها انتظار داشت. علاوه بر شکنندگی دستگیرههای چوبی، این دستگیره ها در فضای مرطوب دچار پوسیدگی و خوردگی خواهند شد.
دستگیره زاماک که به دستگیره برنجی نیز معروف است در واقع ترکیب چند آلیاژ متفاوت مانند روی، آهن، سرب، قبع و آلومینیوم است. دستگیره زاماک درخشندگی خوبی دارد و بعد از دستگیره برنجی، مقاومترین دستگیره به شمار میآید.
مقاومترین دستگیره، دستگیره برنجی است که از پایداری و طول عمر بالایی برخوردار است. دستگیره برنجی قیمت بالایی دارد از این رو در ساختمانها و دربهای لوکس مورد استفاده قرار میگیرد. دستگیره برنجی در واقع از ترکیب دو فلز مس و برنج تولید میشود که رنگ آن بسته به میزان استفاده شده از هر فلز متفاوت خواهد بود.
دستگیره استیل از مناسب ترین متریال برای فضاهای مرطوب مانند حمام و سرویس بهداشتی است. زیرا استیل در تماس با دست مرطوب و خیس دچار خوردگی و یا زنگ زدگی نمیشود. استیل در واقع ترکیبی از دو فلز آهن و کروم است که در ترکیب با هم آلیاژی ضد زنگ را تولید کرده اند.
دستگیره سرامیکی توسط صیقلی و شکل دادن به نوعی متریال سنگی تولید میشود با وجود مقاومت بالای دستگیره سرامیکی در برابر خوردگی و رطوبت به دلیل شکنندگی برای دستگیره درب اتاق مناسب نیست.
انواع دستگیره از لحاظ شکل
دستگیره های درب اتاق از لحاظ شکل ظاهری به دو دسته ی کلی دستگیره توپی و دستگیره اهرمی تقسیم بندی میشوند. انتخاب هر یک از این دستگیره ها با توجه به سلیقه، سبک و معماری ساختمان و طرح و رنگ درب میتواند گزینش شود.
دستگیره توپی
دستگیره توپی به نام های دستگیره مشتی، گرد و لومباردی نیز شناخته میشود و به دو صورت گرد و لبه دار تولید میشود. از این دستگیره معمولا برای درب اتاق، درب سرویس و حمام و درب دفاتر استفاده میشود. دستگیره های توپی از گذشته های دور تا به امروز تولید میشده و همواره طرفداران خاص خود را داشته است. امروزه دستگیره توپی با انواع متریال متفاومت تولید میگردد.
دستگیره اهرمی
می توان گفت محبوبترین و پر کاربرترین دستگیره، دستگیره اهرمی است. ساختار و شکل دستگیره اهرمی به گونهای طراحی شده که با فیزیک دست مطابقت داشته و برای باز وبسته کردن درب به نیروی زیادی نیاز ندارد. از این رو مناسبترین دستگیره برای درب اتاق خردسالان و کهنسالان است. دستگیره های اهرمی خود به دو دستهی دستگیره پلاک دار و رزت تقسیم بندی میشود.
در دستگیرههای اهرمی پلاکت دار، دستگیره و قسمت کلید داربه صورت یک تکه و متصل به هم بر روی درب نصب میشوند. این دستگیره ها برای اتاقهایی که به امنیت بیشتری نیازمندند مناسب هستند. به علت ساختار یک پارچهی قفل و دستگیره به این مدل دستگیره یک تکه نیز گفته میشود.
دستگیره رزت، طراحی مدرن دستگیره اهرمی است. در دستگیره رزت قفل و دستگیره درب به صورت دو جز مجزا قابل نصب هستند. دستگیره های رزت در دو مدل سوئیچی و کلید دار عرضه میشوند. محبوبیت این دستگیره به دلیل طراحی ویژه و خاص روز به روز بیشتر میگردد.
انتخاب دستگیره درب اتاق
پس از آگاهی از انواع جنس و مدل دستگیرهها راحت تر میتوانید دستگیره مورد نظر خود را انتخاب نمایید. دستگیره اتاق ها و درب حمام و سرویس جهت زیبایی و هماهنگی اجزا باید از یک طرح و رنگ انتخاب شود. با توجه به اینکه دستگیره درب سرویس مدام در تماس با رطوبت و دست خیس قرار دارد، انتخاب دستگیره مقاوم، ضد زنگ و خوردگی در داشتن طول عمر و زیبایی نقش مهمی ایفا میکند. دستگیره رزت با طراحی مدرن میتواند بر هر نوع درب اتاق مناسب باشد. اگر در خانه خردسال و یا افراد سالخورده دارید دستگیره اهرمی به دستگیره توپی ارجحیت دارد. در هنگام انتخاب دستگیره به جهت بازشوی درب نیز توجه نمایید این مسئله در دستگیرههای اهرمی اهمیت بالاتری دارد. در دربهای اتق با رنگ تیره از دستگیره رنگ روشن و درب با رنگ روشن، دستگیره تیره رنگ را انتخاب نمایید تا این تضاد رنگی زیبایی درب را بیشتر نماید. به صورت کلی انتخاب دستگیره علاوه بر سلیقه به جنس درب، معماری و سبک ساختمان وابسته است.