اهمیت ایمنی ساختمان
با توجه به رشد زندگیهای آپارتمانی و پیدایش آپارتمانهای با تعداد طبقات بالا، حفظ نکات امنیتی در ساخت ساختمان اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است. زیرا در صورت بروز حادثه به دلیل تعدد طبقات و ساکنین و ارتفاع زیاد ساختمان خسارات جانی و مالی جبران ناپذیری در پی خواهد بود. ساخت یک ساختمان ایمن و مستحکم از مهمترین اصول معماری و عمران است. تامین امنیت مالی و جانی ساکنین هر ساختمان از اولویتهای اصلی در طراحی و اجرا ساختمان خواهد بود. در این مقاله به بررسی نکات مهم برای ساخت یک ساختمان ایمن و مستحکم میپردازیم.
اصول طراحی و ساخت ساختمان ایمن
ارزیابی محل پروژه
ابتدا باید موقعیت ساختمان از لحاظ شرایط جغرافیایی و زمین شناسی مورد بررسی قرار گیرد. در مناطق زلزله خیز رعایت استانداردها و اصول اولیه برای مواجه هنگام زلزله اهمیت بسیاری دارد. میزان رطوبت و شرجی منطقه، بادهای موسمی، میزان بارندگی فصلی و ... قبل از طراحی باید مورد بررسی قرار گرفته و جوانب لازم برای ایمنی ساختمان در این شرایط لحاظ گردد.
انتخاب مصالح با کیفیت
استفاده از مصالح با کیفیت و مناسب میتواند علاوه بر نقش امنیتی و حفاظتی در طول عمر ساختمان موثر باشد. علاوه بر نقش حفاظتی، مصالح میتوانند نقش موثری در بهینه سازی مصرف سوخت و حفظ محیط زیست داشته باشند. به علاوه با ساخت یک سازه با مصالح با کیفیت احتمال نیاز به تعمیر در طول سالیان بسیار کاهش خواهد یافت. به عنوان مثال استفاده از بتن مسلح میتواند مقاومت ساختمان را در برابر زلزله و بادهای شدید بسیار ارتقا بخشد.
مقاوم سازی ساختمان در برابر بلایای طبیعی
یکی از بلایای طبیعی که در اکثر نقاط ایران رخ میدهد زلزله است. برای کاهش خسارات احتمالی ناشی از زلزله و مقاوم سازی ساختمان یکی از روشهای متداول استفاده از دیوار برشی برای مقابله با نیروهای جانبی زلزله است. دیوار برشی مانند یک مهارکننده نیروی زلزله را مهار کرده و از بروز خسارت جلوگیری مینماید. از دیگر موارد مهم در ساخت یک ساختمان مقاوم در برابر زلزله داشتن یک فوندانسیون قوی و اصولی است. از دیگر مواردی که میتواند در هنگام زلزله به مقاومت ساختمان کمک کند استفاده از سیستمهای جداساز زلزله است. سیستم جدا ساز بین زمین و ساختمان نصب میشود بدین ترتیب هنگام زلزله شدت لرزه و فشار وارده به ساختمان کاهش مییابد.
در مناطقی که احتمال بروز سیل و خطر وقوع سیلاب در محل وجود دارد، باید سیستم زهکشی مناسب طراحی نمود تا از ورود سیلاب به داخل ساختمان جلوگیری شود. در مناطق بادخیز با توجه به شدت باد در فصول خاص باید تمامی قسمتها اعم از پنجره، دیوارها، درب و ... برای مقابله با بادهای شدید مقاوم سازی شوند. همچنین تمام درب و پنجرهها به طور کامل عایق بندی شوند تا از ورود گرد و غبار به داخل ساختمان جلوگیری به عمل آید. استفاده از فندانسیون قوی و چهارچوبهای فولادی مستحکم در مقاومت بنا در برابر باد و طوفان اهمیت زیادی دارد.
مقاوم سازی ساختمان در برابر حوادث غیر مترقبه
آتش سوزی یکی از شایعترین حوادث غیر مترقبه است که هر ساله جان عده زیادی را در سراسر جهان میگیرد. استفاده از مصالح ایمن و ضد حریق در ساخت بخشهای حساس ساختمان مثل دیوارها، دربها و سقف میتواند در کاهش خطرات ناشی از آتش سوزی و عدم انتشار و یا عدم افزایش شعله در صورت بروز حادثه موثر واقع شود. نصب تجهیزات اطفا حریق مانند آژیر هشدار دود، سیستم اطفا حریق خودرکار (اسپرینکلرها)، کپسولهای آتش نشانی و ... در کاهش خسارات و آسیبهای ناشی از آتش سوزی موثر خواهد بود.
نصب سیستمهای قطع برق خودکار از مواردی است که در هنگام بروز آتش سوزی در جلوگیری از گسترش حادثه نقش آفرین خواهد بود. همچنین نصب دربهای ضد حریق استاندارد در راه پلهها و خروجیهای اضطراری یکی از مهمترین نکات امنیتی به خصوص در برجها و ساختمانهای طبقاتی است. بدین ترتیب در صورت وقوع آتش سوزی در یک طبقه از سرعت انتشار آن به طبقات دیگر کاسته خواهد شود و برای گروه اتش نشانی و امداد رسانی فرصت امداد و مهار آتش فراهم میشود.
مقاوم سازی ساختمان در برابر نفوذ سارقین
یکی از مهمترین مشخصات امنیتی یک ساختمان، میزان امنیت آن در برابر نفوذ افراد بیگانه است. خانه محلی برای آرامش و زندگی، بدون دغدغههای خارجی است. از آنجایی که امروزه به شدت آمار جرم و جرائم سرقتی افزایش یافته و از طرفی والدین شاغل ساعات زیادی از روز را بیرون از خانه سپری میکنند و یا فرزندانشان در طول روز در خانه تنها هستند، رعایت نکات امنیتی برای جلوگیری از ورود سارقین اهمیت بالایی دارد. با توجه به اینکه درب اولین راه نفوذ به داخل ساختمان است، استفاده از دربهای ضد سرقت ایمن و با کیفیت در تامین امنیت ساختمان بسیار اهمیت دارد. نصب دوربینهای مدار بسته در نقاط حساس ساختمان، استفاده از حفاظ پنجره و دیوار، نصب قفلهای ضد سرقت با کیفیت و ... برای جلوگیری از نفوذ احتمالی سارقین باید مورد توجه قرار گیرد.
ساختمان ایمن
ساخت یک ساختمان ایمن نیازمند برنامه ریزی دقیق، استفاده از مصالح با کیفیت، به کار گیری نیروی کار متخصص، استفاده از تکنولوژیهای روز و رعایت استانداردهای مهندسی و امنیتی و بازرسیهای دورهای تجهیزات ایمنی است. یک ساختمان ایمن علاوه بر تامین امنیت و آرامش ساختمان و ساکنین آن، ارزش افزوده بالایی داشته و از طول عمر بسیار بالاتری برخوردار خواهد بود. رعایت نکات امنیتی از مهمترین و اصلیترین اقدامات معماری و ساختمان سازی است.