رشد زندگی شهری، افزایش قیمت مسکن و تغییر سبک زندگی باعث شده امروزه بخش زیادی از واحدهای مسکونی و اداری متراژهای محدود و فضای کمی داشته باشند. طراحی داخلی در این فضاها تنها به معیارهای زیباشناسی ختم نمیشود، بلکه یک ضرورت برای افزایش کیفیت زندگی با افزایش کارایی و استفاده حداکثری از تمام فضای موجود است. در این مقاله به طور مختصر به اصول و تکنیکهای مهم برای ایجاد حس وسعت بصری و کارابردیتر کردن فضاهای کوچک میپردازد.
اصول پایه در طراحی فضاهای کوچک
1- عملکردگرایی
با توجه به کارایی فضا که مسکونی یا اداری است، باید از هر گوشه و هر سانت فضای موجود استفاده نمود. مبلمان و چیدمان باید به گونهای باشد که ضمن حس راحتی، پاسخگوی نیاز ساکنین باشد.
2- انعطلف پذیری
در فضاهای کوچک باید وسایل را طوری انتخاب نمود که امکان تغییر کاربری و یا استفاده چند منظوره وجود داشته باشد. به عنوان مثال استفاده از مبلمان چند منظوره، تخت تاشو، میز جمع شونده و ... میتواند بسیار کمک کننده و راه گشا باشد.
3- سادگی و مینیمالیسم
یکی از بهترین راهکارها برای افزایش وسعت بصری، حذف عناصر اضافی و پرهیز از شلوغی است. استفاده از خطوط ساده و فرمهای یکدست نیز به ایجاد حس وسعت در فضا کمک میکند.
4- نورپردازی هوشمند
پنجرههای بزرگ با پردههای سبک و روشن برای استفاده از نور طبیعی در طی روز و لایه بندی اصولی نور در سقف و دیوارها به داشتن نور کافی در شب و در نتیجه حس وسعت در فضا کمک میکند.

تکنیکهای طراحی داخلی برای فضاهای مسکونی کوچک
1- رنگ و متریال
رنگهای روشن مانند سفید، خاکستری روشن و بژ به ایجاد حس بزرگنمایی بصری کمک میکند. استفاده از این رنگها در وسایل، دیوارها و حتی دربهای داخلی هم به هماهنگی و هارمونی فضا کمک میکند و هم به ایجاد حس وسعت. سطوح برق و منعکس کننده نور نیز میتوانند حس وسعت را در فضا پدید آورند به عنوان مثال در فضاهای کوچک سرامیک بهتر از پارکت است و یا استفاده از آینه در راهروهای باریک میتواند به فضا حس وسعت ببخشد.
2- سازماندهی و ذخیرهسازی
کابینتها و کمدهای تمام قد تا سقف هم فضای زیادی برای استفاده به شما میدهند و هم موجب ایجاد نظم و افزایش کاربری فضاها میشوند. در متراژهای محدود باید از تمام فضاها و زوایای مخفی مانند فضای زیر تخت، زیر پله و حتی پاخور کابینتها استفاده نمود و فضاهای پنهان را برای کاربری راحت و بهینه آماده سازی کرد.
3- مبلمان و چیدمان
استفاده از مبلمان چند منظوره، جمع و جور و متحرک به استفاده از تمام فضا در موقعیتهای مختلف مانند مهمانیها کمک مینماید. وسایل و لوازمی که حالت تا شو و چند کاربره دارند بهترین انتخاب برای ساختمانهای کوچک هستند.
4- ایجاد پیوستگی فضایی
با حذف مرزبندیهای سنگین میتوانید به فضای کوچک ساختمان خود وسعت ببخشید؛ مثلا حذف اپن از آشپزخانه یکی از مواردی است که به وسعت بخشیدن حال و پذیرایی شما کمک شایانی مینماید.

طراحی داخلی در فضاهای اداری کوچک
1- بهینه سازی پلان
استفاده از میزهای اشتراکی و چیدمان باز در فضاهای اداری و تجاری کوچک بسیار کمک کننده است. در این وفضاها بهتر است از مبلمانهای سبک با قابلیت جابجایی استفاده نمود.
2-هویت بصری
طراحی داخلی در فضاهای تجاری باید همسو با برند و رنگ سازمان صورت پذیرد تا هم هماهنگی و زیبایی فضا حفظ شود و هم هویت شرکت در نگاه مراجعه کننده تقویت شود.
3- کنترل صدا و آرامش
استفاده از پنلهای اکوستیک سبک و تجهیز ساختمان با فرش و مبلمان پارچهای سبک و ساده به کاهش نویز و ایجاد فضایی امن و آرام برای کار و فعالیت روزانه بسیار کمک کننده است.

نقش دربهای داخلی در طراحی فضاهای کوچک
اگر چه دربها بیشتر به عنوان یک عنصر عملکردی و جدا کننده فضا دیده میشوند، اما در فضاهای کوچک انتخاب رنگ و نوع مناسب درب داخلی، تاثیر چشمگیری بر بزرگنمایی، پیوستگی و کارایی فضای داخلی دارد. به عنوان مثال دربهای اتاقی فریملس به دلیل حذف قابهای اضافه و ایجاد سطحی یکدست بین درب و دیوار، باعث ایجاد حس وسعت بصری میشوند. دربهای داخلی کشویی به ویژه در مدل تو کار که درب داخل دیوار مخفی میشود، برای فضاهای کوچک ایدهآل است. دربهای شیشهای و یا آینهای با عبور و بازتاب نور میتوانند وسعت بصری فضا رو دو برابر کنند.
نتیجهگیری
زنورپردازی، رنگ، مبلمان و متریال هر یک به نوبه خود در ایجاد حس وسعت در فضا نقش مهمی ایفا میکنند. در این میان توجه به جزئیاتی همچون انتخاب دربهای داخلی، میتواند کیفیت و کارایی فضا را به طور محسوسی ارتقا دهد. دربهای مدرن مانند فریملس یا کشویی نه تنها موجب صرفهجویی در فضا میشوند بلکه با ایجاد حس پیوستگی در فضا به بزرگنمایی و کارآمدی فضاهای کوچک کمک شایانی مینمایند.